خانواده در سیره ی فاطمی

شناسه نوشته : 26174

1397/11/07

تعداد بازدید : 27

ادب و احترام نسبت به والدین:

نکوداشت پدر و مادر و احترام و ادب نسبت به آنان، از فرایض بزرگ آیین اسلام است که در مقایسه‌ای بی‌نظیر با دیگر عبادات، پس از اطاعت امر خداوند در مرتبه دوم قرار دارد. حضرت زهرا (سلام الله علیها) نیز با توجه به حساسیت موضوع می‌فرماید: «رفتار شایسته و ارزشمند با پدر و مادر موجب حفظ و حراست انسان از عذاب الهی است».(1) این باور آسمانی از اوان زندگی و گفتار و رفتار آن بانو نمایان بود. در دوران کودکی چنان دلسوز پدر بزرگوارش بود که مفتخر به لقب ام‌ابیها از سوی نبی مکرم اسلام شد. آری، در زمانه‌ای که پیامبر بعد از وفات حضرت ابوطالب (علیه السّلام) و حضرت خدیجه (علیه السّلام) مورد بدترین آزارها از سوی مشرکین واقع شد؛ به طوری که گاهی سنگش می‌زدند؛ گاهی خاک به صورت مبارکش می‌پاشیدند؛ گاهی ناسزایش می‌گفتند و گاه بدنش را خون‌آلود می‌کردند، سنگ صبور نبی خدا، حضرت زهرا (سلام الله علیها) بود. حضرت در همان سنین خردسالی این حوادث ناگوار را مشاهده می‌کرد و به یاری پدر می‌شتافت و برای پدر، مادری می‌کرد.

در جوانی حضرت زهرا (سلام الله علیها)، روزی که امام علی (علیه السّلام) به محضر پیامبر آمد، ایشان نظر حضرت زهرا (سلام الله علیها) را جویا شدند. آن بانوی بصیر پیش از آنکه نظر خود را مطرح کنند، فرمودند: ای رسول خدا! شما شایسته‌تر از من در نظر دادن هستید. پیامبر فرمود: خداوند از آسمان اجازه فرمود. فاطمه در حالی که تبسم بر لب داشت، فرمود: خشنودم به آنچه خدا و پیامبر او برای من رضایت دادند.(2) فاطمه (سلام الله علیها) همیشه و در هر حال، پیامبر (علیه السّلام) را پدرجان می‌خواند و بسیار تصدیق کننده او بود. هرگز دانش‌اندوزی از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) و فراگیری علوم نهفته در وجود او را فراموش نمی‌کرد و بسیار در حفظ احادیث پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌کوشید. (3)

حضرت زهرا (سلام الله علیها) همواره خشنودی و رضای او را بر رضا و خشنودی خود مقدم می‌داشت و بارها برای کسب این مهم از لباس، کالا، پرده، گردنبند و دستبند خود و حتی فرزندانش و هر آنچه که داشت به راحتی می‌گذشت و آنها را ایثار می‌فرمود.(4) این ارادت و احترام در سخن و سیره حضرت زهرا(سلام الله علیها) نسبت به مادر بزرگوارش نیز وجود داشت. ارادتی کم‌نظیر که حیرت و تعجب بسیاری را بر می‌انگیخت. آن هنگام که فاطمه(سلام الله علیها) در شکم مادر بود، با او مأنوس و هم‌زبان می‌شد. هنگامی که زنان ساده‌لوح و ظاهربین مکه، خدیجه (سلام الله علیها) را به سبب ازدواج با یتیم عبدالله، محمد(صلی الله علیه و آله و سلم)، تنها گذاشته بودند، زهرا (سلام الله علیها) با مادر سخن می‌گفت و او را به بردباری دعوت می‌کرد.(5)

ارزش و احترام نسبت به فرزندان:

 توجه حضرت زهرا (سلام الله علیها) به نیازهای عاطفی فرزندان، جلوه دیگری از بینش ناب آن حضرت است. او به خوبی از دیدگاه اسلام درباره برخورد با کودکان آگاهی داشت و می‌دانست که پس از دوران سیاه جاهلیت، داشتن این منطق که نگاه والدین به روی فرزند ثواب آزاد کردن یک بنده را دارد - اگر چه این نگاه در هر روز سیصد و شصت بار اتفاق بیفتد -(6) تحولی بنیادین در نگرش مردم آن زمان خواهد داشت. همان گونه که آگاهی از این گفتار پیامبر نیز چنین تأثیری دارد که می‌فرماید: «فرزندانتان را زیاد ببوسید؛ زیرا خداوند در برابر هر بوسه به گستردگی مسافت پانصدساله به شما عطا می‌کند. خداوند پدر و مادری را مورد لطف و رحمت خویش قرار می‌دهد که فرزندشان را در انجام کارهای نیک یاری رسانند؛ عملی که او در حد توان خود انجام می‌دهد، بپذیرند؛ با وی تندی نکنند و او را به حماقت و بی‌خردی متهم نسازند». (7)

پی نوشت ها :

1. علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج1، ص492.

2. ابن عساکر، مختصر تاریخ دمشق، ج17، ص133.

3. محدث قمی، سفینه البحار، ج1، ص213.

4. محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج43، ص81؛ ابن شهر آشوب، مناقب، ج3، ص343.

5. قاضی نورالله حسینی مرعشی تستری، احقاق الحق، ج10، ص12؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج43، ص102.

6. شیخ ابوعلی فضل بن حسن، مکارم الاخلاق، ص 218؛ فتال نیشابوری، روضه الواعظین، ص431؛ ملاحسن فیض کاشانی، المحجه البیضاء، ج4، ص443.

7. قاضی نورالله حسینی مرعشی تستری، احقاق الحق، ج10، ص654؛ موده القربی، ص127؛ محمدباقر مجلسی، بحارالانوار؛ ج45، ص190.

منبع: جمعی از نویسندگان، (1388)، مجموعه مقالات همایش تربیت دینی، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پرورشی امام خمینی (رحمه الله).

نمايش اعلانات

نمايش اعلانات

نمايش اعلانات